۱۳۹۰ دی ۲۲, پنجشنبه

تاریخ کامل ـ ابن اثیر


عزالدین ابولحسن علی بن ابی الکرم شیبانی متولد شده در سال 555ه.ق و متوفی به سال 630 ه.ق. اوایل عمر را در موصل و بغداد و شام سپری نمود و در علم لغت و تاریخ و انساب از مشاهیر زمان خود گردید. از کودکی و نوجوانی وی اطلاع چندانی در دست نیست جز آنكه خود ذيل رويدادهاى سال 571 در الكامل مىنويسد: در ماه رمضان كسوف رخ داد و من آن هنگام 16 سال داشتم و نزد استادم حساب مىخواندم كه از ترس به او پناه بردم چون از علم نجوم نيز بهرهمند بود. همچنين ذيل حوادث سال 575 نوشته است: نزد يكى از علماء رفتم تا حديث پيامبر را از او بشنوم.
ابن اثير در سال 579 همراه پدر و برادرانش به موصل نقل مكان كردند و چون اين شهر در آن زمان مركز علم و ادب بود عز الدين شروع به استفاده از عالمان آن ديار كرد. اولين ارتباطش با اديب و مقرئى، ابو الحرم مكى بن ريان نحوى بود كه ذيل حوادث سال 603 از او تجليل كرده است. او در موصل ، شام و بغداد نزد استادانى چون عبد اللّه بن سويده، ابن فضل الزمان، يعيش بن صدقه، عبد المنعم بن كليب ، ابن ريان بن شعبه، عمر بن طبرزد، عبد المحسن بن عبد اللّه و ابن غنايم حلبى دانش آموخت. وى برخى از اين استادان را در الكامل معرفى كرده است.
ابن اثير در علوم و فنون مختلف از جمله حديث، قراءت، خطاب به، لغت، مغازى و سير پيش رفت و در زمره مشاهير و فقهاى موصل قرار گرفت و كم كم به دربار سلطان راه يافت.
وی اواخر عمر را در موصل به سر برد و همانجا وفات یافت.
تأليفات مهم وى عبارتند از: الكامل فى التاريخ، اسد الغابه فى معرفة الصحابه، التاريخ الباهر فى الدولة الاتابكية و اللباب فى تهذيب الانساب.
مختصری درباره کتاب:
تاریخی عمومی که در قرن هفتم به رشته نگارش در آمده وشامل وقایع عالم از ابتدای خلقت تا سال 628 ه.ق است. از جمله علل اهمیت کتاب می توان به موارد زیر اشاره داشت:
الف- نویسنده خود معاصر با حمله مغول بوده و در این زمینه یکی از مهم ترین منابع موجود به شمار می رود
ب- اولین مورخی ست که حوادث را از اواخر عهد قرا ختائیان تا اواخر سلطنت سلطان جلال الدین خوارزمشاه به دقت و تفصیل به رشته نگارش در آورده است
ج- اگرچه حوادث مربوط به قرون نخستین را تقریبا کامل از روی کتاب طبری نوشته، با این حال در باب مطالبی چون وقایع اندلس یا مصاف اعراب با چینی ها در 751م / 133ه.ق، و نیز وقایعی از این دست که جزو مفقودات کتاب طبری ست مطالب گرانسنگی دارد.
به طور خلاصه اهميت الكامل به اختيار كردن گزارشها (روايات تاريخى) است نه فقط نقل و چيدن آنها در كنار يكديگر و به همين جهت اين كتاب شهرت پيدا كرده و بر ديگر كتب تاريخى برترى يافته است. اگرچه نويسنده در بيشتر موارد منابع خود را ذکر نكرده است ولى كتاب او منبع و الگويى براى مورخان پس از خود مانند ابو الفداء، ذهبى، ابن شاكر و ابن كثير شده است كه تحت تأثير او كتب تاريخى خويش را به روش وى تأليف كرده و از اخبار و اطلاعات او استفاده نمودهاند. وی را می توان یکی از مورخین عقل گرا در بیان حوادث دانست به این معنا که تنها به ذکر هر روایتی قانع نبوده و اگر در ترازوی عقل کم پیمانه بود از آوردنش خودداری می کرد.
روش نگارش این اثر به شیوه سال نگار و مبتنی بر نگاشته های مورخین پیشین از خود می باشد.

منبع: کتابشناسی گزیده توصیفی تاریخ ایران دوره اسلامی؛پروین ترکمنی آذر، شناسائی منابع و مآخذ تاریخ ایران؛عزیزالله بیات، نرم افزار نور السیره

http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab144/ketab144.pdf
http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab145/ketab145.pdf
http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab147/ketab147.pdf
http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab149/ketab149.pdf
http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab151/ketab151.pdf
http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab152/ketab152.pdf
http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab154/ketab154.pdf
http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab155/ketab155.pdf
http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab156/ketab156.pdf
http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab157/ketab157.pdf
http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab158/ketab158.pdf
http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab159/ketab159.pdf
http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab160/ketab160.pdf

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر